Nieuws
08-09-2011 Is (vers) fruitsap ongezond?
Ontbijten met een glas vers fruitsap. Gezonder kan toch niet? Het één-programma Volt ging na of dat echt wel zo is. Ze vroegen raad aan onze voedingsdeskundige Loes Neven. Zij legt haarfijn uit wat we nu precies van die sinaasappelen en hun sap moeten denken!
Termen 'gezond' en 'ongezond' zijn verwarrend als het over voeding gaat
Diëtisten en voedingsdeskundigen krijgen vaak de vraag: is dit of dat gezond? We benoemen frieten als ongezond want ze bevatten veel vet en je wordt er dik van. Maar olijfolie is ook 100% vet en toch noemen we dit gezond? Of stel dat je dagelijks een cola drinkt en één keer per week frieten eet en verder wel genoeg groenten, fruit, bruin brood en water gebruikt. Ben je dan ongezond bezig? Uiteraard niet.
Van sigaretten kan je zonder enige twijfel zeggen dat ze ongezond zijn, maar bij voeding is het plaatje veel minder zwart-wit. Of een bepaald product een goede keuze is, is niet alleen een kwestie van de hoeveelheid calorieën (of energie) het aanlevert, maar vooral of het voedingsmiddel in kwestie bijdraagt aan de inname van essentiële voedingsstoffen zoals eiwitten, vezels, vitaminen en mineralen… Je kan dus geen label gezond of ongezond op elk voedingsmiddel plakken, het is beter te oordelen op basis van een volledig eetpatroon (op basis van een dag- of weekvoeding).
Energiegehalte vergelijkbaar met frisdrank
Wanneer we spreken over fruitsap bedoelen we meestal sinaasappelsap of appelsap. Hoewel de suiker in vruchtensap natuurlijke suiker is afkomstig van het fruit en de suiker in frisdranken toegevoegde suiker is, is de caloriewaarde van deze suiker hetzelfde. De energiewaarde van frisdranken (cola, limonade) en fruitsap (sinaasappelsap en appelsap) ligt daarom heel dicht bij elkaar: 40 à 45 kcal per 100 ml. Met andere woorden: drink je er te veel van, dan zal dit bijdragen aan een te hoge energie-inname en dus gewichtstoename.
Toch heeft fruitsap nog enkele voordelen ten opzichte van frisdrank. Je kan fruit bovendien beter in zijn ‘vaste’ vorm eten, dit heeft verschillende voordelen ten opzichte van sap.
Fruitsap heeft voordelen ten opzichte van frisdrank
- Sap van citrusfruit (sinaas, pompelmoes) bevat nog een aanzienlijke hoeveelheid vitamine C
- Fruitsap bevat mineralen zoals kalium, een beetje ijzer en levert ook vitaminen zoals vitamine B1 en B2
Vers fruit heeft voordelen ten opzichte van sap
- Vezels en vitamine C
Door de bewerking (persen) gaat een gedeelte van de voedingsstoffen verloren: vezels (vruchtvlees), vitaminen. In sinaasappelsap en pompelmoessap (citrusfruit) blijft wel nog een aanzienlijke hoeveelheid vitamine C behouden. In appelsap en druivensap zitten geen vezels en vitamine C. - Eerder voldaan
Fruit in zijn geheel heeft een meer verzadigend effect dan een glas fruitsap. Na het eten van één sinaasappel kan je al een voldaan gevoel hebben. Van een glas sinaasappelsap is dat minder zo en dat terwijl er 2 à 3 sinaasappels nodig zijn voor een glas van 200 ml. De glycemische index van vers fruit is ook lager dan van fruitsap, dat wil zeggen dat het bloedsuikergehalte minder stijgt door fruit in zijn geheel te eten dan door het te drinken. Dat geldt ook voor smoothies (gemixt fruit in vloeibare vorm). Smoothies zijn bovendien erg duur. Ook niet onbelangrijk is het feit dat je best varieert tussen verschillende fruitsoorten. - Tand-bederf
Tandvriendelijkheid: bepaalde zuren in dranken zoals frisdranken (citroenzuur en fosforzuur) en fruitsappen (citroenzuur) slijten het tandglazuur af (erosie). Drink het glas in één keer of op korte tijd leeg en spoel eventueel je mond met een slok water. Fruitsap dat met calcium verrijkt is zou beduidend minder slecht zijn voor de tanden. Vers fruit dat in zijn geheel wordt gegeten is beter omdat het kauwen de aanmaak van speeksel stimuleert. Dit speeksel werkt als een buffer en spoelt de zuren sneller weg.
Vers of uit een pak? Weinig verschil
'Koelvers' kan bereid zijn uit concentraat of vers sap, maar is niet gepasteuriseerd.
Sap uit concentraat wil zeggen dat het vocht eruit is gehaald en water erna weer is toegevoegd (bv. om het transport te vergemakkelijken). Dit sap kan ongeopend buiten de koelkast worden bewaard.
Er blijkt weinig of geen verschil te zijn tussen vers geperst sap en sap dat je in de supermarkt koopt.
Opgelet: er bestaat ook zogenaamde vruchtennectar: dit is geen 100% fruitsap maar sap verdund met water en bevat vaak ook toegevoegde suiker en andere stoffen zoals citroenzuur, aroma’s..
Aanbeveling actieve voedingsdriehoek
- Onze aanbeveling voor volwassenen: 2 à 3 stukken fruit per dag, bij voorkeur vers.
- Fruitsap (vers of niet) kan een aanvulling zijn op de fruitconsumptie maar we raden aan niet meer dan één stuk fruit per dag te vervangen door sap (en dus te beperken tot 1 glas per dag).
- En voor kinderen?
Fruitsap wordt vaak goedbedoeld aan kinderen gegeven als ‘gezond’ alternatief voor frisdrank. Water en melk hebben steeds de voorkeur. Af en toe een beker fruitsap bij de maaltijd kan geen kwaad, maar vooral tussen de maaltijden is het beter water of melk te geven.
