VIGeZ lanceert aanbevelingsrapport ‘lang stilzitten’

Thema: Voeding, beweging en sedentair gedrag

Datum: 21 september 2015

Zitcultuur doorbreken: de uitdaging van de 21ste eeuw?

PERSBERICHT - Bijna 9 uur. Dat is het aantal uur dat we gemiddeld per dag stilzitten. Een niet zo onschuldig gegeven, want wie te lang stilzit, loopt bijvoorbeeld meer risico op kanker. Het Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie en Ziektepreventie (VIGeZ) heeft daarom voor de eerste keer in Vlaanderen een aanbevelingsrapport over dit nieuwe gezondheidsthema opgesteld. Dat rapport moet de ingebakken zitcultuur helpen doorbreken.

Lichaamsbeweging alleen is niet voldoende

‘Sedentair gedrag’ of te lang stilzitten heeft recent als nieuw gezondheidsthema zijn intrede gedaan. Steeds meer onderzoek toont immers aan dat wie een hele dag lang stilzit, meer risico loopt op onder andere hartziekten, darmkanker, diabetes, depressie en voortijdige dood.

 “Dat we voldoende moeten bewegen door bijvoorbeeld een half uur per dag stevig te wandelen, is voor de meesten geen geheim meer. Maar dat ook te lang stilzitten negatieve gevolgen heeft voor je gezondheid, is nog onvoldoende geweten. Zelfs bij gezondheidsprofessionals en beleidsmakers. Daarom hebben we voor hen alle relevante wetenschappelijke informatie hierover gebundeld in een aanbevelingsrapport”, zeggen de auteurs dr. Femke De Meester en dr. Ragnar Van Acker, beiden stafmedewerker bij het VIGeZ. 

Iemand die dagelijks een half uurtje gaat wandelen of fietsen, maar voor de rest van de dag stilzit is ‘minder gezond bezig’ dan iemand die gedurende de dag ook het stilzitten afwisselt met rechtstaan en kleine beetjes bewegen. Dagelijks voldoende bewegen waarbij je hartslag en ademhaling sneller gaan is goed, maar dus niet goed genoeg.

“Daarom raden wij volwassenen aan om ook lange periodes van stilzitten te beperken en na 20 tot 30 minuten even recht te staan. Zit je lang op je werk of in de zetel? Sta na een half uur eens recht en ga bijvoorbeeld kort de benen strekken. Of bel staand in plaats van zittend. Het vraagt weinig inspanningen, en de kans op onder andere kanker, diabetes of overgewicht vermindert aanzienlijk”, gaat dr. Ragnar Van Acker verder.

Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen: “Sedentair gedrag is een probleem van deze tijd. Het gezondheidsrisico mag echter niet onderschat worden. Daarom willen we aan dit de thema de nodige aandacht schenken en zal sedentair gedrag ook aan bod komen tijdens het voortraject van de gezondheidsconferentie in 2016. Deze conferentie zal de toekomst van het Vlaams gezondheidsbeleid op vlak van voeding en beweging bepalen”.

Voorbeelden uit het buitenland

Het is de eerste keer in Vlaanderen en Europa dat alle relevante wetenschappelijke informatie over sedentair gedrag in een aanbevelingsrapport gebundeld wordt. Het bevat onder meer de meest recente cijfergegevens, gezondheidsrisico’s en aanbevelingen. Ook voorbeelden van strategieën uit het buitenland die lang stilzitten op school, op het werk, thuis en in de publieke omgeving beperken, komen erin aan bod.

“Die mix van strategieën zouden op termijn ook in Vlaanderen toegepast moeten worden. Heel concreet gaat dit bijvoorbeeld over zit- en sta-bureaus op de werkvloer, of het inlassen van bewegingstussendoortjes tijdens en na elke les op school. Beide uiteraard als onderdeel van een mix van maatregelen, zodat minder lang stilzitten evident wordt”, zegt dr. Femke De Meester.

Tijd voor actie

Ook een brede sensibilisering van zowel gezondheidsprofessionals als van de Vlaming is volgens het VIGeZ belangrijk. Sinds jaar en dag wordt lang stilzitten als iets normaal beschouwd: op de schoolbanken, op het werk, in de auto of aan de computer. Dat bewijzen ook deze cijfers: in totaal zitten we gemiddeld 50 tot 85% van de dag stil, en dan vooral op school en op het werk. Kinderen uit de lagere school zitten gemiddeld bijna 40% van de schooluren; middelbare schooljongeren ongeveer 50%. Vlaamse bedienden en kaderleden zitten ongeveer 70% van de werkuren neer.

Maar ook thuis in de vrije tijd wordt lang stilgezeten. Zowel bij kleuters, kinderen, jongeren als bij volwassenen vormt tijd voor computer- en televisieschermen, tablets en smartphones een groot aandeel van het sedentair gedrag. Opvallend is dat zo goed als alle Vlaamse jongeren in het weekend meer dan 2 uur per dag achter een beeldscherm zitten. 

Sensibilisering, het creëren van een ondersteunende omgeving en beleidsafspraken zijn nodig om die ingebakken zitcultuur te doorbreken en zo een brede mentaliteitswijziging op gang te brengen. Het aanbevelingsrapport is alvast een eerste stap in die richting.

VIGeZ als voorbeeld

Ook het VIGeZ zelf zet zich de laatste jaren sterk in om zijn werknemers te motiveren het zitten te beperken en regelmatig te onderbreken. En dit onder andere via ingrepen in het beleid en de omgeving: er zijn zit- en sta-bureaus, de printer bevindt zich in een aparte ruimte, tijdens vergaderingen is het de gewoonte dat er even wordt rondgewandeld of rechtgestaan en actieve verplaatsingen worden gepromoot.

Wat is sedentair gedrag

sedentair gedrag lang stilzitten

gezondheidsrisico's van lang stilzitten

aanbevelingen lang stilzitten

lang stilzitten

schermtijd kleuters, kinderen, jongeren en volwassenen

doelgroepen sedentair gedrag

doelgroepen sedentair gedrag

redenen sedentair gedrag

oorzaken sedentair gedrag

beperken sedentair gedrag

beperken sedentair gedrag

Gerelateerd nieuws